Conceptueel, logisch, fysiek
Drie modellen van dezelfde werkelijkheid, elk met een eigen lezer en een eigen vraag. De meeste verwarring over gegevensmodellen ontstaat doordat ze in één diagram door elkaar staan.
| Niveau | Vraag | Lezer | Vorm |
|---|---|---|---|
| Conceptueel | Wat bedoelen wij? | de organisatie | begrippen en definities |
| Logisch | Welke gegevens zijn er, en hoe hangen ze samen? | architecten, analisten | UML-klassen, attributen, relaties, regels |
| Fysiek | Hoe is het gebouwd? | ontwikkelaars, beheerders | tabellen, berichten, API's |
Conceptueel
Het conceptuele model legt vast wat de begrippen van de organisatie betekenen, in haar eigen taal. Het is technologievrij en vaak ook structuurvrij: het gaat om de definitie van "aanvraag", niet om de velden ervan.
Logisch
Het logische model beschrijft de gegevens precies: welke objecttypen er zijn, welke kenmerken ze hebben, hoe ze aan elkaar gerelateerd zijn en welke regels gelden. Het is nog steeds onafhankelijk van techniek. Daardoor kan het over systemen en afdelingen heen gelden, en dat maakt het tot het niveau waarop een organisatie haar gegevens integreert.
Een logisch model is geen databaseontwerp. Het zegt niets over tabellen, sleutels of indexen; het zegt wat er waar moet zijn, ongeacht hoe het wordt opgeslagen.
Fysiek
Het fysieke niveau is de implementatie: een databaseschema, een berichtdefinitie, een API-specificatie. Er zijn er meestal meerdere bij één logisch model, en ze mogen verschillen in vorm zolang ze in betekenis gelijk blijven.
De richting
De lagen volgen uit elkaar, van boven naar beneden. Een wijziging begint bij de betekenis en eindigt bij de techniek. Wie het omdraait en het model afleidt uit de database van één systeem, legt de toevalligheden van dat systeem op aan de hele organisatie.
Hoe dit in opdrachten werkt, staat bij modelgedreven werken.